WijkJury Amersfoort bezoekt Orkater - Moeder van Europa in Theater Flint

Op vrijdag 6 maart 2026 bezocht WijkJury Amersfoort de voorstelling Moeder van Europa van Orkater  in Theater Flint. Na afloop was er een meer dan fijn nagesprek met acteurs Michiel Blankwaardt, Shahine El-Hamus en Selin Akkulak.  Lees hier wat er aan voorafging en hoe de juryleden de voorstelling beleefd hebben.

Salihanur: De voorstelling Moeder van Europa begon met een zin die me meteen greep: “Laten we beginnen bij mijn dood.” Een begin dat je als publiek direct wakker maakt. Vanaf dat moment zat ik er meteen in.
Tijdens de voorstelling kwamen verschillende thema’s naar voren, zoals kleur, vrijheid, identiteit en de zoektocht naar waar je eigenlijk bij hoort. Sommige stukken vond ik wat langdradig, waardoor ik af en toe mijn aandacht verloor. Maar er waren ook momenten die me weer volledig terughaalden in het verhaal.
Wat mij vooral raakte, was de herkenning: de zoektocht naar jezelf. Niet altijd weten waar je bij hoort, hoe je je moet gedragen of welke weg je moet volgen. Soms voelt het alsof je op een pad loopt zonder precies te weten of het wel het juiste pad is.
Een zin uit de voorstelling die mij ook bijbleef was: “Dichters kunnen werelden bouwen.” Die gedachte sprak me erg aan. Ik geloof zelf ook dat kunstenaars en artiesten een belangrijke rol spelen in het laten horen van een stem, vooral wanneer er sprake is van onrecht, zoals ook in de voorstelling werd benoemd.
Ook het idee van vrijheid kwam sterk terug. Vrijheid die er lijkt te zijn, maar die niet altijd als echte vrijheid voelt. Wanneer zijn we eigenlijk echt vrij, als er telkens één bepaalde ideologie bovenaan staat? Het liet me afvragen hoeveel ruimte er werkelijk is om jezelf te zijn. Sommige momenten voelden daardoor confronterend en lieten een stilte achter om over na te denken.
Een voorstelling die je laat nadenken: over identiteit, over afkomst, over de geschiedenis die zich blijft herhalen en over de plek die je wel of juist niet mag innemen in de wereld door je kleur of afkomst. Een voorstelling die misschien niet altijd makkelijk is, maar wel vragen achterlaat.

Hatice: Soms is een theatervoorstelling meer dan alleen een avond uit. Moeder van Europa bleek zo’n voorstelling te zijn. Samen met de wijkjury bezocht ik deze theatervoorstelling en het werd een indrukwekkende avond. Dat we na afloop ook nog drie van de vier spelers mochten ontmoeten, maakte de ervaring extra bijzonder en persoonlijk.
Wat meteen opvalt in deze voorstelling is de enorme energie op het podium. De muziek speelt daarin een belangrijke rol. De combinatie van klassieke instrumenten (een mix van strijkers, percussie en elektronische muziek) met zang en moderne klanken werkt verrassend goed. Het geeft de voorstelling een krachtige dynamiek en zorgt ervoor dat de scènes niet alleen verteld, maar ook echt gevoeld worden.
Ook de teksten maakten veel indruk op mij. Ze zijn poëtisch en ritmisch, met zinnen die blijven hangen. Sommige woorden zetten je direct aan het denken, bijvoorbeeld “ Vrijheid, Gelijkheid en Broederschap”.
Deze gaan niet alleen over de geschiedenis, maar zijn ook erg actueel in onze huidige maatschappij.
Wat deze voorstelling tevens extra bijzonder maakt, is dat de geschiedenis van Europa vanuit verschillende perspectieven wordt verteld. Niet alleen koningen en machthebbers staan centraal, maar ook andere stemmen krijgen ruimte. Zo is er een beroemde violist met revolutionaire ideeën en een Afrikaanse man aan het hof. Hierdoor ontstaat een rijk en gelaagd beeld van de Europese geschiedenis.
De voorstelling bevat veel thema’s: revolutie, kolonialisme, macht, racisme en Europese identiteit. Dat is veel, maar het maakt het stuk tegelijkertijd inhoudelijk sterk en actueel. De makers laten zien dat geschiedenis nooit één verhaal is, maar bestaat uit verschillende stemmen en perspectieven.
Alle vier de spelers speelden met grote overtuiging en overgave. Ze zaten duidelijk diep in hun rol en namen mij mee in hun verhaal. Een bijzonder moment was ook dat de muzikanten af en toe het toneel opliepen en meedansten.
Dat gaf de voorstelling een levendige en speelse dynamiek.
Een klein minpuntje voor mij was dat het geluid soms erg hard stond, waardoor bepaalde zinnen moeilijk te volgen waren. Dat was jammer, omdat juist de tekst zo’n sterke rol speelt in deze voorstelling.
Kortom, Moeder van Europa is een indrukwekkende en originele voorstelling die geschiedenis, muziek en theater op een bijzondere manier samenbrengt. Het is een stuk dat niet alleen vermaakt, maar ook aanzet tot nadenken over Europa, over macht en over vrijheid. Ik heb er enorm van genoten.

Gerda: Vrijdag 6 maart hebben we als zijnde de voltallige wijkjury in de Flint “Moeder van Europa” mogen zien. Vooraf hebben we eerst de Inleiding bijgewoond van een half uur. Deze had ik zeker niet willen missen. Deze man (Robbert van Heuven) kon op een geweldige wijze vertellen en wist veel over de Franse Revolutie, het Oostenrijkse en Franse hof, Europa en vele andere historische feiten en achtergronden. Na een pauze gingen we de zaal in om het stuk te zien. We zaten in de (voor mijn gevoel Koninklijke) Loge. Ik had een zeer goed overzicht over het hele toneel en dat was fijn.
Het is een musical kostuumdrama dat zich afspeelt aan het Franse hof in de 18e eeuw. De titel verwijst naar Maria Theresia die regelde dat haar 16 kinderen strategisch uitgehuwelijkt werden en op Europese tronen terechtkwamen. En zo ontstond er een groot Midden-Europees rijk dat zij krampachtig probeerde te behouden. Het verhaal gaat over een machtsstrijd tussen elite en volk, de revolutie, de positie van de vrouw en ook tussen generaties. Het gaat over het verleden met verwijzingen naar het heden en de toekomst.
Het wordt door 4 acteurs gespeeld. Maria Theresia, de keizerin en haar dochter Marie Antoinette, opstandig tegen haar moeder en wil letterlijk en figuurlijk bevrijd worden van het korset wat zij draagt en later als statement ook afgooit als teken van haar persoonlijke bevrijding met de keuzes die ze maakt. Componist, “Chevalier”, revolutionair en verliefd op Marie Antoinette en Angelo, de hoveling, filosoof en tevens raadsman van Maria Theresia. Dit wordt begeleid door enkele muzikanten, waaronder 2 violisten die ook op het toneel aanwezig waren. Hetgeen een mooi geheel maakte.
Heel knap uitgevoerd met geweldige teksten (van Jibbe Willems), die aan duidelijkheid niets te wensen overlaten. Het decor m.n. de gedrapeerde gordijnen vond ik zeer stijlvol.
De kleding was treffend o.a. de hoepeljurken van de dames. De muziek vond ik heel goed, alleen soms was het te hard(afgesteld) van volume. Voor mij waren de acteurs 4 gelijkwaardige hoofdrolspelers! Zowel in zang als dans en tekst. Ik heb genoten van deze geweldige voorstelling Als afsluiting hadden we nog een nagesprek als wijkjury met 3 acteurs. Dit was heel fijn, over en weer werden er vragen gesteld en beantwoord. Het zijn sympathieke gasten. Het krijgt een dikverdiende 10!

Rebecca:  Mijn adem stokt als zij, de Koning, haar Surinaams georiënteerde hoofdtooi afneemt en een blond geverfd kek en kort kapsel tevoorschijn komt. Het is de schokkendste van de vele transities – soms subtiel, soms gewaagd – die de hoofdpersonen doormaken.
Vanuit de introductie door dramaturg Robbert van Heuven was mijn nieuwsgierigheid alleen maar toegenomen. Vier karakters vanuit het verleden ontmoeten elkaar vier maal op de verjaardag van Marie Antoinette. In Europa stormde het en dat weten de tekstschrijvers Manoushka Zeegelaar Breeveld – tevens in de glansrol van keizerin Maria Theresia – en Jibbe Willems vlekkeloos naar het hier en nu te trekken. “Een storm komt eraan!”
De teksten zijn zo fijn, wijze oneliner na wijze oneliner komt voorbij. Soms iets moeilijker verstaanbaar door de iets te luide band op de achtergrond. En wat een band, heerlijk fris en ritmisch, rockend als een ronkende motor en licht en zwevend met de twee violisten erbij.
In de voorstelling wordt gespeeld met huidskleur, zo zijn Marie Antoinette – prachtig vertolkt door Selin Akkulak en Maria Theresia beiden niet wit. Waar componist, violist en megacharmeur Chevalier zwart was, is het nu de lichter gestemde Shahine El-Hamus die in zijn vel kruipt. Angelo Soliman, de geroofde zwarte prins en vrijmetselaar / adviseur wordt meesterlijk vertolkt door Michiel Blankwaardt die dan als enige wel overeenkomt met de rol die hij speelt. “Maakt dat iets uit dan, met die kleuren?” vraag ik wat korzelig aan mijzelf. En ja, het maakt zeker uit in dit verhaal. Zorgvuldig zijn de twee zwarte personen (Chevalier en Soliman) in dit verhaal gevlochten om rangen, standen en denktranten voor het voetlicht te brengen. Een ander opvallend aspect is dat de vrouwenrollen niet onderdoen voor die van de mannen. Sterker nog, de dames zijn vele malen machtiger dan de heren. Niet dat dit in hun speelkwaliteit te merken is, sterker nog: de synergie tussen de vier spelers is zinderend.
Robbert licht toe dat de witte, mannelijke definitie van macht gelijk staat aan oorlog, je vijand te grazen nemen en tot de tanden toe bewapend zijn. Bekijk het eens anders, is zijn suggestie: definieer macht als strategisch, bijvoorbeeld door je vele kinderen uit te huwelijken en zo Europa te verenigen in één blije familie. Opeens stijgt Maria Theresia tot een wereldspeler. Niet alleen het verhaal met haar vele lagen kon mij zeer bekoren.
Het eenvoudige decor is zo slim en to-the-point. Vier lagen van wulpse gordijnen golven over het podium, goud, grauw of zilver uitgelicht. Het zijde glanst en danst, naargelang het deels opgetrokken of omlaag gelaten is. Pas op het einde volgt een grover katoen met rode lijn erin. Centraal op de vloer ligt een cirkel van ruwe houtsnippers. Het erf van het boerderijtje (Petit Trianon) dat Marie Antoinette in Versailles bouwde om zich in een leven als boerin te verplaatsen. Aan de linkerzijde staat de band waarvan de diverse leden op verschillende momenten dienstdoen als gasten dan wel bedienden. Het loopt naadloos in elkaar over. Hulde ook voor de kostuums ontworpen door Marga Weimans. De enorme jurken worden op een slimme manier nog steeds breed maar ook moderner gemaakt door de gebruikte stoffen. Elke hoofdpersoon heeft een eigen minimaal vierdelig kostuum in hun eigen kleur. Alleen de bedrukking is hetzelfde. Naarmate het verhaal vordert verliezen de acteurs steeds meer kledingstukken. Daarmee wordt het verloop van de tijd afgebeeld maar ook de steeds vastere vorm die hun karakters aannemen, ze kunnen zich niet meer verschuilen.
In het nagesprek met drie van de vier spelers – wij voelen ons VIPer dan VIP! – raak ik zo mogelijk nog dieper onder de indruk van deze getalenteerde en gedreven acteurs. En ik verheug me nu al op de volgende voorstelling van Orkater; ik ben fan!

Marion: Moeder van Europa is een mooi kostuumdrama over de grilligheid van macht en de prijs van invloed.
Het stuk is bijzonder in de muzikale vorm. De strijkers en elektronische sounds lopen ineen waar je ook ziet dat de personages zich letterlijk los zingen. Daardoor voelt het verhaal zowel historisch als actueel. De uitvoering heeft mij geraakt. Ook zie je de personages zich ontdoen van hun lastig (kleding)tot in de dood.
We zien ook dat macht nooit vanzelf sprekend is en dat de geschiedenis altijd uit meerdere stemmen bestaat.
Zang. Dans. Muziek. Verhaal. Grandioos. Mooie avond.

Moniek: Wat een voorstelling, wat een feest. Dit is hoe theater moet zijn voor mij; een boodschap, onderhoudend, kleurrijk, humor, beweeglijk, boeiend, muzikaal, swingend….noem maar op. Totaal theater met een uitroepteken.
Geschiedenis van Europa voor de Franse Revolutie, de ondergang van de monarchie door de ogen van deze tijd met een duidelijke boodschap: neem gelijkheid, vrijheid en broederschap niet voor lief, het is een verworven goed en we moeten er dankbaar maar zeker ook waakzaam voor blijven dat het behouden blijft. Geschiedenis wordt geschreven door de overwinnaars, verliezers worden vergeten of vervormd, macht is verschillend definieerbaar, het is maar door wiens ogen je het bekijkt. 
Prachtige teksten waarvan ik zinnen wilde onthouden, maar dan kwam de volgende mooie poëtische en duidelijke boodschap er weer aan en ik wilde niets missen. De acteurs speelden met overgave hun rol, prachtig ondersteund door livemuziek, ieder met een eigen boodschap, eigenbelang, en onlosmakelijk met elkaar verbonden. De kostuums zijn kleurrijk, verwijzend naar de 18e eeuw met een grote saus van deze tijd. Prachtig hoe de naaktheid tevoorschijn komt naarmate de rollen intenser worden.
De muziek is heel divers en afwisselend en op alle momenten ondersteunend bij de tekst. Tranen kreeg ik bij het mooie vioolspel, maar ook kon ik op sommige momenten niet meer stilzitten door het ritme, de opwinding, de vrolijkheid. De zang en dans waren prachtig op elkaar afgestemd en geen moment gezocht of saai. Alles ondersteunde het verhaal, maakte het boeiend, krachtig.
Kortom een voorstelling die ik zeker nog een keer zou kunnen zien, die ik iedereen kan aanraden en waarvan ik zo blij ben dat ik erbij mocht zijn. Ik geef het op alle fronten een dikke 10.

Frank: De voorstelling van Orkater ‘Moeder van Europa’ was voor mij een bijzondere ervaring! Een theaterstuk met als thema een stuk van de geschiedenis van Europa had ik nog niet eerder gezien. Na afloop was ik enthousiast en positief verrast. Het thema was natuurlijk nogal dramatisch en eerlijk gezegd was ik niet zo thuis in die Europese geschiedenis maar uiteindelijk heb ik enorm genoten van het spektakel: prachtige kostuums, acteurs die niet alleen hun rol met verve speelden maar ook heel mooi konden zingen, geholpen door een gave live band. Echt indrukwekkend! Ik ben echt een mooie ervaring rijker en dat is helemaal fijn als je vooraf niet precies weet wat je kunt verwachten. Na afloop nog een mooi gesprek met twee acteurs die hier uitgebreid de tijd voor namen. Als ik nog een klein minpuntje moet noemen – ik bedacht dat een dag later – het decor, afhangende zilveren gordijnen, stak wat schril af bij de uitbundigheid op het toneel. Een fraai kasteel als achtergrond had bijvoorbeeld nog een extra dimensie kunnen toevoegen. Maar verder absoluut een aanrader….

Sieto:  Vandaag hadden we een optreden van Orkater. Ik kende het niet behalve van wat ik wel op televisie gezien had. We begonnen met een inleiding. Het stuk is ontstaan doordat een van de leden van kleur, Manoushka Zeegelaar Breeveld, vertelde dat ze haar hele leven al Marie Antoinette had willen spelen in een grote hoepelrok. Om dit idee is een verhaal geschreven. Er werden 4 historische figuren gevonden die ongeveer in dezelfde periode leefden. Manoushka kreeg uiteindelijk de rol van de moeder van Marie Antoinette, Keizerin Maria Theresia. Marie Antoinette werd gespeeld door Selin Akkulak. De twee andere personages waren vergeten historische figuren. Joseph Bologne Chevalier de Saint-George, een Frans componist, violist, militair en befaamd schermer, later kreeg hij de bijnaam van de zwarte Mozart, en Angelo Soliman een tot slaafgemaakte die zich aan het Weense hof opgewerkt heeft en later vrijmetselaar werd. Solisman werd gespeelt door Michiel Blankwaardt, die we al kenden van Doekje voor het bloeden (George Tobal & Het Nut) en Chevalier door Shahine El-Hamus.
Het verhaal speelt zich af in Frankrijk. Op een boerderij, waar Marie Antoinette door de jaren heen, haar verjaardag viert, een boerderij die haar vrijheid geeft. En draait om de vooroordelen van macht, rangen en standen en kleur. In de jaren voor de Franse revolutie.
Maria Theresia probeert haar dochter ten koste van alles zwanger te laten worden van haar man, de koning van Frankrijk, geholpen door de dienende Soliman. Er ontstaat een band tussen Marie Antoinette die eigenlijk los wil van de etiquette van het hof, en Chevalier, die langzaam de kant van de revolutionaire kiest. De teksten zijn sterk en zijn vaak ondersteund door goede muziek. De band heeft vaak een belangrijke rol in het geheel en treden vaak op als belangrijke figuranten. De muziek is soms klein en later weer opzwepend. Van rock tot kleinkunst. De liederen zijn mooi en vooral Akkulak sprong er voor mij uit met een dijk van een stem. Het decor was simpel maar sterk. Verschillende lagen doeken versterkte het spel door het op verschillende manieren op te trekken of te laten zakken. Waardoor bepaalde delen van het toneel de aandacht kregen. Al met al was het een zeer geslaagde avond. Top acteurs, top muzikanten, top verhaal en top muziek. Mijn voorlopig cijfer is een 9

Monique: In de inleiding ( Robbert van Heuven) hoorden we dat Orkater een muziektheatergroep is die zich tot taak stelt om in dit geval historische figuren te verbinden met thema´s uit onze tijd. Orkater maakt altijd nieuwe voorstellingen. Het gezelschap voelt zich niet geroepen om klassieke repertoire – zonder grondige bewerking- uit te voeren.
……. Vier acteurs en 5 muzikanten die met veel plezier dit verhaal sprankelend tot leven brachten.
De teksten waren ronduit schitterend, tintelende one-liners, prachtige metaforen, compacte teksten met veel inhoud en die  je vaker wil horen (of lezen), want zoveel inhoud in compacte zinnen, kun je niet in 1 keer verwerken. En luisterend naar de woorden in dit stuk dacht ik ¨ wat is onze taal  prachtig!¨ De teksten waren poëtisch en muzikaal, dan weer staccato en ritmisch, maar de inhoud steeds messcherp en gelukkig, gelukkig! nergens clichématig.  Schrijvers Jibbe Willems en Manoushka Zeegelaar Breeveld, dank jullie wel!!!
De acteurs waren steeds met elkaar in contact en zweepten elkaar op die manier op.
De muzikanten mochten bij momenten mee dansen en het plezier om dat te mogen doen spatte er van af.
De kostuums waren in het begin monumentaal, bijna objecten, maar gaande de voorstelling legden de acteurs steeds meer van die zware bagage af en daarmee ook hun masker.
Het decor was van een grote eenvoud, glanzende doeken die door de manier waarop ze aangelicht en opgetrokken werden overtuigend de indruk van ´Versailles´ gaf.
Na afloop werd in het nagesprek gevraagd of het stoorde dat de acteurs een kleurtje hadden. Voor mij maakte de kleur In de rollen van Maria Theresia, van Marie Antoinette en in de rol Chevalier niet uit. Een koning(in) herken je door haar koninklijke houding, afstandelijkheid  en uitstraling, niet door de kleur.
Voor de rol van Angelo Soliman echter is (voor mij)  de huidskleur wel heel belangrijk. Door zijn zwarte kleur wordt zijn laatste gepassioneerde monoloog echt aangrijpend, het grijpt je bij de kladden en de schaamte overvalt je.  Michiel speelde geen rol meer, hij viel ermee samen en liet je daardoor een werkelijkheid voelen die je als witte niet ervaart.
De manier waarop Michiel Blankwaardt deze hartstochtelijke monoloog hield, zal ik nooit meer vergeten!
De laatste woorden van het stuk zijn:  ¨Het gaat stormen¨ en die woorden blijven bij mij resoneren. Ze sluiten precies aan bij die onvoorstelbare veranderingen die Donald Trump steeds impulsief in gang zet om de wereldorde op zijn kop te zetten.
Dit is theater waar ik van hou. Dit gaat voorbij aan amusement en blijft toch heel onderhoudend.  Maar het laat je nadenken, je voelt bij momenten schaamte, je voelt iets van de pijn van de verschillende rollen en het laat je lachen. Wat een onvergetelijke avond! Cijfer: 9,5

Gert: Toneel, muziek en zang door 4 acteurs en een 5 tal muzikanten op het toneel, overdonderend gebracht. 
4 historische personen uit de tijd van de Franse Revolutie die elkaar in het echt niet allemaal ontmoet hebben mogen opnieuw hun verhaal doen omdat ze in de geschiedenisboeken door lastercampagnes verkeerd zijn weggezet of simpelweg verdwenen.
Uitleg waarom geschiedenis niet zozeer is wat er is gebeurd, maar wat er wordt herinnerd.
Discussie onderling van de spelers, zo wil Maria Theresia de huwelijkspolitiek waarmee ze haar kinderen heeft gebruikt in het politieke schaakspel claimen als verdienste, maar valt haar dochter, Marie Antoinette haar in de rede door te roepen dat ze dat heeft gedaan als een soort hoerenmadame. Chevalier (de zwarte Mozart) is uit de geschiedenis verdwenen om zijn huidskleur en revolutionaire sympathieën 
De vraag wordt gesteld aan het publiek, wat zou jij doen, kies je voor omwenteling en vooruitgang of voor de status quo die jou persoonlijk voordeliger uitkomt?
Heel toegankelijk. Goed verstaanbaar. Goede muziek en zang.  Geweldige combinatie van geëngageerd toneel en muziek met humor.
5 koppig orkest geïntegreerd in de voorstelling Het voorgesprek is boeiend maar wel een beetje dubbelop
Acteurs hebben er duidelijk plezier in. Voorlopig cijfer: 9

Liesbeth:  De voorstelling raakt aan verschillende actuele thema’s. Zo speelt de strijd om macht een centrale rol, waarbij afkomst, familiebanden en politieke strategie bepalend blijken. Ook de positie van vrouwen komt naar voren: Maria Theresia is een krachtige leider, maar moet zich staande houden in een door mannen gedomineerde wereld. Daarnaast belicht de voorstelling racisme en identiteit door historische figuren van kleur een prominente plaats te geven. Daarmee laten de makers zien dat mensen met verschillende achtergronden altijd deel hebben uitgemaakt van de Europese geschiedenis, ook al zijn deze verhalen vaak minder bekend. Hoewel het verhaal zich in de achttiende eeuw afspeelt, verwijst het regelmatig naar hedendaagse thema’s zoals democratie, ongelijkheid en politieke spanningen.
Muziek speelt een belangrijke rol in de voorstelling. Soms klinkt zij opzwepend en krachtig, op andere momenten juist ingetogen en ontroerend. De manier waarop muziek bijna een hoofdrol krijgt, maakt indruk. Vooral de violiste viel op en verdient wat mij betreft een groot compliment.
Een bijzonder element is de combinatie van verschillende kunstvormen. Muziek, zang, toneel en visuele elementen worden met elkaar verweven. Klassieke muziek wordt gemengd met moderne beats en elektronische klanken, wat zorgt voor een dynamische en eigentijdse sfeer. De kostuums zijn geïnspireerd op achttiende-eeuwse kleding, maar hebben een moderne uitstraling. Zo ontstaat een historische stijl met hedendaagse accenten.
Aandachtspunten: In de inleiding van de dramaturg en in de flyer werd verteld dat het verhaal zich afspeelt in Le Petit Trianon, een klein paleis in het park van Versailles dat later door Marie Antoinette werd gebruikt. In de buurt daarvan liet zij ook Le Hameau de la Reine bouwen, een idyllisch dorpje dat het plattelandsleven moest voorstellen. Op het podium lagen houtsnippers en werd een boerderijsfeer gesuggereerd, waardoor de setting eerder deed denken aan Le Hameau de la Reine dan aan LePetit Trianon. Dat vond ik opmerkelijk, omdat de geschiedenis rond Versailles en de Franse Revolutie toch vrij bekend is. Verder worden de vier hoofdrollen gespeeld door acteurs van kleur. Dit sluit aan bij een trend die we ook kennen uit series zoals Bridgerton, waarin historische personages bewust door acteurs van verschillende achtergronden worden gespeeld. Dat kan soms bevreemdend en minder historisch realistisch overkomen. Tegelijkertijd is duidelijk dat de makers hiermee een inclusievere en eigentijdse kijk op geschiedenis willen laten zien – een ontwikkeling die zeker ook positieve kanten heeft.
Moeder van Europa is een interessante en originele voorstelling. Het stuk laat zien dat geschiedenis niet alleen gaat over koningen en oorlogen, maar ook over mensen die vaak vergeten worden. Vooral de combinatie van muziek en geschiedenis maakt het verhaal aantrekkelijk en modern. Soms is het verhaal wat complex door de vele personages en historische gebeurtenissen. Toch zorgen de sterke muziek en de humor ervoor dat de voorstelling boeiend blijft.
Tot slot verdient ook de betrokkenheid van Orkater richting de WijkJury een groot compliment. De introductie door de dramaturg vooraf en het uitgebreide nagesprek met drie van de vier acteurs maakte de avond extra bijzonder.

o.a Monique heeft nog wat meer verdiept in de historische achtergrond. Voor als je nog zin hebt om verder te lezen, hierbij als extraatje:

In de informatieve inleiding werden we al vertrouwd gemaakt met de historische figuren:
Koning( koningin) Maria Theresa, formeel was haar echtgenoot koning, maar hij nam zijn verantwoordelijkheid niet, dus nam zijn vrouw die taak op zich.
Maria Theresa, moeder van zestien kinderen, vergrootte haar macht door haar kinderen strategisch uit te huwelijken. Zo werd dochter Marie Antoinette uitgehuwelijkt aan de Franse koning Lodewijk de zestiende. Het stuk speelt zich af vlak voor de Franse Revolutie en de ideeën van de Verlichting beginnen overal door te dringen:  het verstand wordt de bepalende factor, God is dood en de door God gelegitimeerde macht dus ook.
Het hele verhaal wordt verteld aan de hand van deze twee vrouwen. Maar er spelen ook twee mannen mee, een dichter/ muzikant en een zwarte hoveling. Zij hebben een eigen functie: de dichter/ muzikant vertegenwoordigt de liefde en het idealisme en de zwarte hoveling: de onterecht ondergeschikte rol van zwarte mensen. Deze man ( Sjors) is namelijk een intelligente, fijngevoelige man die veel ziet en op een subtiele manier kan interveniëren  tussen de moeder en de dochter.
Later in het stuk is hij de stem van de vernederde, gekleineerde zwarte mens.
De vraagstelling in ´Moeder van Europa´ is :  Wat is Macht eigenlijk?
In onze dominant patriarchale wereld heeft macht meestal te maken met het overweldigen van de tegenpartij.  Dat gebeurt door fysiek, militair overwicht, uithongering en geweld.
Er mogen zoveel procent burgerslachtoffers vallen zonder een oorlogsmisdadiger genoemd te worden. En burgerslachtoffers heten tegenwoordig ´necessary  damage´. Eenmaal overwonnen wordt de tegenpartij gekleineerd en gevangengezet of geliquideerd.
De geschiedenis wordt herschreven en de eigen rol wordt van aanvaller veranderd van ´vijand´ in ´bevrijder van een onderdrukkend regime´.  De echte reden voor het starten van  een oorlog, betreft meestal ordinaire gebiedsuitbreiding en de roof van grondstoffen en ook niet onbelangrijk het willen domineren. Dit is het verhaal van macht in een door mannen gedomineerde machtsstrijd.
Ook vrouwen zijn met macht bezig, maar het gebeurt op een andere manier en misschien ook met een andere doelstelling: Via slimme diplomatie wordt geprobeerd om de invloed te vergroten en vaak speelt een meer algemeen belang mee in de motivatie om machtig te worden. Toen Maria Theresia aan de macht kwam, wist ze via het slim uithuwelijken van haar dochters tot een van de machtigste vrouwen van Europa uit te groeien.
Maria Theresia ( 1717 – 1780) was getrouwd met keizer Frans Stefan en in die hoedanigheid koningin/ koning, ook aartshertogin van Oostenrijk, koningin van Hongarije en Bohemen, en keizerin van het Heilig Roomse Rijk. Ze was een echte krachtpatser, want naast haar moederschap -zij kreeg 16 kinderen!- regeerde zij over Oostenrijk en het Habsburgse rijk. Zij gold als een van de meest invloedrijke en verlichte monarchen. Voordat haar man overleed was ze al zeer geïnteresseerd in staatszaken. Ze was een intelligente vrouw die politieke spelletjes snel doorzag maar daarbij had ze ook een grote sociale intelligentie. Toen haar man overleed was Maria Theresia al gepokt en gemazeld in de taak die voor haar klaar lag.
In die tijd waren er veel oorlogen en spanningen tussen de verschillende koninkrijkjes en landen. En om die spanningen tussen landen te verminderen  en haar eigen vinger in de pap te vergroten, arrangeerde zij huwelijken tussen koningen en machthebbers met haar eigen kinderen. Dat leverde haar dus rust en macht op.
Angelo Soliman, een zwarte vrijmetselaar werkt zich binnen haar hof omhoog als raadgever.
Haar dochter, Marie Antoinette werd op 13 jarige leeftijd uitgehuwelijkt aan de Franse koning Lodewijk de XVI. Het arme kind had een bijna onmogelijke opdracht, ze moest de belangen van Oostenrijk in de gaten houden en daarnaast loyaal zijn aan Frankrijk en de Franse belangen dienen. Daarbij was ze geen briljante leerling en haar educatie was gebrekkig.
In de huwelijksnacht werd het huwelijk niet geconsumeerd en dat was aan het Franse hof  een schandaal. De start was dus ongunstig.
Bovendien waren de etiquetteregels aan het hof van Lodewijk de VXI  ingewikkeld en erg uitgebreid, en daar was Marie Antoinette niet op voorbereid. Trouwens, ook niet op een leven met weinig privacy.
Haar moeder, Maria Theresia, probeert Marie Antoinette onder druk te zetten om snel kinderen te baren en zo de dynastie veilig te stellen. Maar Marie Antoinette was nog erg jong, een puber, en had haar hoofd bij heel andere dingen.
Zo probeerde zij buiten Versailles voor zichzelf een idyllische plek (Petit Trianon) te creëren, een soort boerderij met dieren waar ze zich veilig  kon terug trekken en bij kon komen van het enerverende hofleven met al zijn  intriges, roddel en achterklap.
Op zekere dag verschijnt aan het hof een jonge getalenteerde componist/violist Chevalier. Een aantrekkelijke man met revolutionaire ideeën. Marie Antoinette lijkt voor hem te vallen, ze lijkt ook door zijn ideeën beïnvloed te worden. Maar of ze een echte een relatie krijgen? Dat blijft in het midden. Angelo Soliman wordt door Maria Theresia naar het Franse hof gestuurd om te bemiddelen tussen Marie Antoinette en Lodewijk. Dit alles speelt zich af aan de vooravond van de revolutie: ´Vrijheid, Gelijkheid en Broederschap´. Hongerige mensen trekken schreeuwend op naar de Bastille: ´Wij willen brood!
Als Marie Antoinette vraagt waarom de mensen buiten zo schreeuwen, wordt haar verteld dat dat komt omdat de mensen honger hebben. In de stad is geen brood meer te krijgen. In  haar naïviteit zegt Marie Antoinette ; ´Maar als er geen brood is, kunnen mensen toch cake eten´ en die opmerking valt helemaal verkeerd. (Dit wordt aan haar toegeschreven maar is waarschijnlijk onjuist.) Marie Antoinette heeft het verbruid. Ze  gaat inmiddels zo over de tong dat de enige uitkomst de guillotine lijkt..
Chevalier probeert haar te overtuigen om met hem te vluchten, maar inmiddels vindt Marie Antoinette dat ze het vonnis haar ´roeping´ is en dat ze dat wil ondergaan. Op een mestkar wordt ze door de straten van Parijs naar de guillotine gereden terwijl het volk haar uitjouwt. Haar laatste woorden zijn: ¨Het gaat stormen¨.