WijkJury Amersfoort bezoekt Medea voor een toeslagenherdenking in theater Lieve Vrouw

Op 8 mei 2026 bezocht WijkJury Amersfoort in Theater Lieve Vrouw de 10de en laatste voorstelling van seizoen 2025/2026. Lees hier onder wat de juryleden van deze afsluiter vonden:

Medea voor een toeslagenherdenking van Toneelschuurproducties

Moniek: De laatste voorstelling van mijn “wijkjuryjaar” was Medea voor een toeslagenherdenking in de Lieve Vrouw Theater.
Het verhaal vertelt over een gezin dat slachtoffer is van de toeslagenmisdaad. Prachtig en overtuigend gespeeld. Door deze voorstelling wordt mij nogmaals duidelijk dat het hier gaat om een misdaad van onze Belastingdienst en samenwerkende instanties. Dat het hier gaat om vele gezinnen die kapot gemaakt zijn door een falend systeem dat nog steeds voortduurt. Ook dit lijkt een verdienmodel te worden net als de schade in Groningen , met als daklozenproblematiek. Hoeveel instanties buigen zich over de gevolgen en hoe moeilijk lijkt het om erkenning te geven aan de slachtoffers en hierbij een “oplossing” te bieden  Het lijkt vechten tegen de bierkaai, een onzichtbaar monster. Deze voorstelling maakt pijnlijk duidelijk wat dit betekent voor de gezinnen die zijn getroffen, levens zijn beschadigd en gezinnen verwoest. Hoe ik ook getroffen was, ik merk dat ik weer verder leef in mijn eigen bubbeltje, met schaamte, dat wel.

Sieto: Bij binnenkomst zaten de acteurs al stilzwijgend op het toneel.
Het ging over een vader, een moeder en een zoon die slachtoffer waren van de toeslagenaffaire.
Het stuk laat zien wat onterechte schulden met een familie doen. Het gezin valt langzaam uit elkaar. Moeder houdt vol dat er niets mis kan zijn en negeert hulp hierbij. Haar zoon en man probeerden nog wat te redden. De zoon probeerde geld te verdienen. Eerst door krantenwijken maar hij glijdt langzaam in de criminaliteit. De ouders scheiden uiteindelijk en vader probeert vanuit een nieuwe relatie te helpen. Het is een zwaar stuk maar door de goede acteurs is het boeiend om naar te kijken. De link met de Griekse tragedie is mij onbekend omdat ik die niet ken. Heel langzaam verandert het decor in een monument waar de zaal aan het einde voor moet gaan staan. Dit was niet duidelijk maar later toegelicht door iemand van de cast. Ook de rol van de muzikant was bijzonder. Hij zat de hele voorstelling stil op het podium en alleen zijn handen bewogen over de toetsen.

Hatice:  Medea voor een toeslagenherdenking in De Lieve Vrouw in Amersfoort maakte indruk door de rauwe eenvoud van het verhaal en de herkenbare wanhoop van een gezin dat door de overheid wordt vermalen.
Met slechts drie spelers op het podium en een pianist op de achtergrond werd een beklemmende sfeer neergezet. Vooral de zoon sprong eruit in zijn spel. Je zag hoe hij probeerde zijn moeder te helpen door geld te verdienen, maar daardoor juist steeds verder ontspoorde en uiteindelijk in instellingen terecht kwam. Zijn rol voelde het meest menselijk en tragisch tegelijk: een jongen die verantwoordelijkheid neemt die eigenlijk nooit bij een kind hoort te liggen.
De moeder vond ik ingewikkelder. Ze bleef overeind met alleen haar “ruggengraat” nog over en weigerde toe te geven aan de overheid.
Dat maakte haar krachtig, maar soms ook halsstarrig. Juist dat riep bij mij gemengde gevoelens op: bewondering voor haar standvastigheid, maar ook frustratie omdat haar starheid het gezin verder onder druk zette.
De vader kwam op mij makkelijker over. Hij vertrok onder het idee dat hij elders meer kon betekenen, maar daardoor voelde zijn rol ook als een vorm van wegvluchten. Dat contrast tussen blijven vechten en loslaten werkte sterk binnen het gezin.
Wat de voorstelling goed liet zien, is hoe de toeslagenaffaire niet alleen over geld gaat, maar over het langzaam breken van relaties, vertrouwen en toekomst. Een gezin dat stukje bij beetje uiteenvalt door terugvorderingen en wantrouwen van de overheid.
Al met al een confronterende voorstelling die nog lang blijft hangen, juist omdat het geen abstract politiek verhaal is, maar een familiedrama waarin iedereen op zijn eigen manier probeert te overleven.

Gert: Op het toneel zijn 3 acteurs, een muzikant en een sober decor. We zijn getuige van ruzies, onmacht en veel verdriet.
Het is geen vrolijke voorstelling, van humor is geen sprake, ik kom tot het inzicht dat er jarenlang een verborgen oorlog is gevoerd door de belastingdienst tegen tienduizenden mensen. In het toneelstuk  zitten heel toepasselijk citaten verwerkt uit de Griekse tragedie Medea. Er wordt uitstekend en overtuigend geacteerd, maar het is wel een enorme bak ellende zonder lichtpuntjes of humor. Ik was erg opgelucht om bij het applaus te zien dat de acteurs wel kunnen lachen.

Karima (aankomend lid): Medea liet tijdens de rouw- en toeslagenherdenking een mooi en verdrietig toneelstuk zien over een Surinaams gezin met een moeder, vader en zoon. Je kon goed voelen hoeveel pijn en verdriet het gezin had. De acteurs speelden erg sterk en echt. Het einde maakte veel indruk. Het podium veranderde in een soort monument en het publiek ging samen met de acteurs staan. Het voelde alsof iedereen even stil werd van binnen.

Marion: Het verhaal voelt dichtbij, pijnlijk en herkenbaar aan. Wat deze voorstelling sterk maakt, is dat het niet alleen gaat over schuld en wanhoop, maar vooral over liefde, overleven en veerkracht.  De voorstelling laat goed zien welke enorme gevolgen het toeslagenschandaal had voor gezinnen. Vooral de emotionele impact komt hard binnen. De wanhoop van Medea maakt duidelijk hoe mensen door onrecht en bureaucratie in een uitzichtloze situatie terecht kunnen komen. Toch blijft er ruimte voor hoop en menselijkheid, doordat uiteindelijk erkenning en waarheid centraal staan. Ook inhoudelijk is deze moderne interpretatie bijzonder sterk. Door een eeuwenoude tragedie te verbinden met een actuele maatschappelijke gebeurtenis, krijgt het verhaal extra betekenis. Het maakt duidelijk dat thema’s als onrecht, vertrouwen en liefde tijdloos zijn. Medea voor een toeslagenherdenking is daarom een aangrijpende en belangrijke voorstelling. Het is niet alleen theater, maar ook een oproep om te blijven luisteren naar de verhalen van gedupeerden en stil te staan bij de gevolgen van institutioneel onrecht. Het is niet te bevatten hoeveel gezinnen/alleenstaanden of kinderen nog dagelijks moeten omgaan met de trauma’s die ze hebben opgelopen door deze misstanden. 

Monique: Het decor is strak en grijs, met functionele meubels die uit een kantoor lijken geplukt. Wat me verbaasde was de plek die de muzikant op het speelvlak innam, ik bleef me afvragen wat de bedoeling was. Wat was zijn functie? En waarom zat hij daar? Inmiddels denk ik, de synthesizer vertegenwoordigde het Koor, dat in de Griekse tragedies vaak de toeschouwer is. Die het verhaal draagt en een context geeft. Ook het verschuiven van de decorstukken op het einde, was vreemd en zelfs afleidend. Bij navraag bleek dit te staan voor de verzuiling, dat er een soort monument van de verschillende delen (afdelingen van de belastingdienst?) die werden samengevoegd tot een monument. De acteurs met name Maria/ Medea en Jason/ Jason namen zichzelf in het spel heel serieus en dat begon mij na verloop van tijd te vervelen en te benauwen. Ik voelde druk; ik moest het met hen eens zijn, want zij waren immers SLACHTOFFERS.
Ik was blij dat de zoon een lichtere toon had.  Hij wilde niks weten van slachtofferschap, met hem ging het prima. Hij had een focus gekozen en hield zich daaraan vast: Ik merkte dat mijn sympathie steeds meer naar de zoon uitging. Wat een lieverd die zoon en wat een kanjer. Pijnlijk is dat dit stuk gebaseerd is op de realiteit.
Deze hele familie is door deze misselijkmakende actie van de belastingdienst voor generaties getraumatiseerd. 
Wat me het meest trof in het nagesprek was de steeds terugkerende vraag; Hoe heeft dit zo kunnen ontsporen? En hoe kunnen we dit voorkomen? In het nagesprek ging de gespreksleidster zelf terug naar de aanleiding : de zogenaamde ´Bulgarenfraude´.
De vooroordelen en de bewuste pesterijen van de belastingdienst zijn boven water gekomen en aan het licht gebracht door Pieter Omtzigt (CDA) en Renske Leijten (SP) Zij verdienen wat mij betreft een standbeeld. Door hun uithoudingsvermogen en vasthoudendheid werd duidelijk dat de belastingdienst bewust koos om mensen buitenlands klinkende achternamen, zzp’ers en bewoners met bepaalde postcodegebieden via algoritmes als (mogelijke) fraudeur aan te merken..Een ongekend onrecht dat helaas nog steeds voortduurt.
Conclusie: Deze voorstelling geeft mij zeker  stof tot nadenken en discussie en houdt me nu al dagen bezig, maar hoort niet  bij mijn favorieten en dat komt door het spel en de irritatie die ik bij tijd en wijle voelde.

Gerda: Ik vond het veel te ernstig, zwaar gespeeld door de ouders. De zoon acteerde op luchtiger wijze, wat realistisch overkwam. De verwijzing naar Medea, een Griekse tragedie, vind ik niet kloppen. Aan het einde werden de zuilen naar elkaar toegeschoven en werd de elektronische  piano met de muzikant omgedraaid en werd hij eindelijk zichtbaar voor het publiek, want al die tijd zagen we hem alleen van de achterkant en dat vond ik niet fijn en speelde hij pas aan het slot mooi krachtig en melodieus. Ik denk dat dit een monument ter herdenking moest voorstellen, hetgeen ik misplaatst vind, want het gaat om een langslepende toeslagenschandaal cq affaire, die nu nog steeds gaande is. Terwijl dit niet langer nodig zou zijn als de te volgen procedures, algoritmes etc veranderd worden en er naar klokkenluiders wordt geluisterd ipv hen te ontslaan!!!! Er ontbrak de nodige humor, waardoor het erg zwaar overkwam. En deze affaire werd 1-zijdig belicht en het weerwoord van de andere zijde ontbrak en dan is het niet volledig. Want er zijn ook mensen die misbruik maken van ons belastinggeld en onterecht geld incasseren.

Salihanur: De voorstelling Medea voor een toeslagenherdenking vond ik persoonlijk erg pakkend. Vanaf het begin voelde je de pijn en machteloosheid achter het verhaal. Vooral de stukken van het kind vond ik het heftigst, maar tegelijkertijd ook het sterkst. Een kind dat uiteindelijk moest lijden onder fouten waar het zelf niets mee te maken had.
Wat mij vooral bijbleef, was de achterliggende gedachte dat niet alle jongeren sterk in hun schoenen staan. Niet iedereen komt er uiteindelijk uit zoals het karakter in de voorstelling dat deed. En juist dat maakte het confronterend. Hoeveel levens, gezinnen en kinderen hierdoor blijvend zijn beschadigd. Vooral het einde vond ik sterk. Samen even stilstaan bij de pijn die onze overheid heeft verricht en eigenlijk jarenlang domweg heeft genegeerd. Een stilte die zwaar voelde, maar ook nodig was. Wij zullen het niet vergeten en niet negeren. Een voorstelling die niet alleen verdriet liet zien, maar ook de gevolgen van onrecht die nog steeds voelbaar zijn.